فضل الله روزبهان خنجى اصفهانى
164
مهمان نامه بخارا ( تاريخ پادشاهى محمد شيبانى ) ( فارسى )
كه بطريق مصريان اطعمهء لذيذه از گوشت مرغ و برّه و الوان آشها و حلواها و پالودههاى رنگارنگ ترتيب كردند و فراشهاى منقش كه ايشانرا در فتوح شام و فارس در دست مكنت و قدرت در آمده بود در آن بزم افكندند و نمارق و بالشهاى الوان بر افراختند و سماط آراسته با نانهاى حوّارى و جوارشات و ترشيها و سبزيها به ترتيبى كه در مجالس ملوك مصر مىباشد راست كردند ، چون سلاطين حاضر شدند بزمى ديدند بطريق مردم مصر و ملوك قبط آراسته و الوان نعايم درو پيراسته ، سفره كشيدند و صحابه و اعراب باتفاق ملوك قبط و مصريان آن طعامها را به كار بردند و آن نعمتهاى لذيذ بخوردند . چون مجلس دعوت منقضى شد عمرو بن العاص با پادشاه مصر و قبطيان گفت عيش و زندگانى و لذت و كامرانى عرب قبل ازين فتوح آن بود كه مشاهده كرديد [ 72 ر ] دى روز و طعام ايشان شتر در نمك جوشيده بود و بعد از اين فتوح حالى لباس و فرش و زينت و طعام ايشان اينست كه امروز مشاهده نموديد و كسانرا كه طعام در سابق ايّام آن بوده باشد و زينت و لباس در غايت خشونت و قشافت و امروز بعد از فتوح زينت [ و ] لباس و نعومت طعام اين كه مشاهد شد تا يكى ازيشانرا نور در چشم و روح در جسم باشد ، ترك جدال و قتال نخواهد كرد و اين لذت و تنعم را از دست نخواهد داد . پس اولى آنكه شما بر صلحى كه كردهايد ثابت و راسخ مانيد و بر روى صلاح آستين فساد بر نيفشانيد « 1 » كه سلب « 2 » اين نعمت به آسانى بىريختن خونهاى بسيار از دست عرب نتوانيد . اين معنى نزد سلاطين مصر بغايت معقول نمود و دست از قتال و جدال باز داشتند و صلح جارى را به حال خود باز - گذاشتند و بدين كلمهء حكمت عمرو بن العاص آنجماعت را ربقهء الزام در گردن عهد بسته و روى خلاف ايشانرا در دست وفاق شكسته ملك مصر را بىجنگ و تعب فتح كرد .
--> ( 1 ) - در اصل : بر نيفشاند . ( 2 ) - در اصل : سبب